صنعت ایران

 

صنعت ایران بر اساس گزارش اکونومیست در سال 2008 با تولید 23 میلیارد دلار محصول صنعتی در رتبه 39 جهان قرار داشته است.

پیمانکاران ایرانی در سال های گذشته چندین قرارداد مناقصه خارجی را در زمینه هایی مختلف مانند ساخت سدها ، پل ها ، جاده ها ، ساختمان ها ، راه آهن ، تولید برق ، صنایع گاز ، نفت و پتروشیمی به دست آورده اند.

ضعف رقابت پذیری صنایع ایران ناشی از چیست؟

مهدی پور قاضی ، رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق تهران ، به فعالیت این کمیسیون در یک سال گذشته اشاره کرد و گفت : کمیسیون صنعت و معدن اتاق تهران مسائل مختلف اقتصادی از موضوعات کلان مانند نقد برنامه راهبردی وزارت صنعت تا مباحث خرد مانند چالش ها و مشکلات روزمره بنگاه های صنعتی را در دستور کار قرار داده است و مجموع این مباحث کمیسیون را به این نتیجه رساند که صنعت ایران در مقایسه با رقبا از قدرت رقابت پذیری مطلوب و مناسبی برخوردار نیست و ضرورت دارد این موضوع مورد واکاوی قرار گیرد.

وی گفت : مباحثی که عمدتا در محافل کارشناسی مختلف مطرح می شود معطوف به مسائل کلان است ، اما باید این نکته را مورد توجه قرار داد که اگر محصول شرکت های تولیدی داخلی قرار است با محصول خارجی کشورهای ثالث مانند عراق رقابت کند باید در داخل هم با بنگاه های داخلی رقابت کند.

ما در صورتی می توانیم در خارج رقابت کنیم که در داخل نیز مزیت رقابت پذیری داشته باشیم. 

یکی از مشکلات صنایع ایران بلاتکلیفی صنایع بزرگ دولتی است.

شرکت های بزرگ که اغلب صنایع سرمایه ای و مادر را تشکیل می دهند و عرضه کننده مواد خام و قطعات و ماشین آلات برای سایر صنایع هستند اغلب دولتی به شمار می آیند.

مشکل این صنایع فقط این نیست که با مدیران دولتی احیانا ناکارآمد یا نیروی کار اضافی مواجه هستند که هزینه آنها را بالا می برد بلکه مهم تر از آن اینکه ، این صنایع هیچ کنترلی بردرآمد خود ندارند و به دلایل سیاسی نمی توانند قیمت کالا یا خدمات خدمات خود را افزایش دهند و سرمایه های خود را هم از طریق بودجه یا اوراق مشارکت تامین می کنند. 

از دیگر مشکلات صنعت ایران قدیمی بودن با تکنولوژی کهنه می باشد.

اغلب صنایع کشور در دهه 40 ایجاد شده اند که در زمان خود مناسب بودند اما در طول نزدیک به نیم قرن ، تکنولوژی خود را به روز نکرده اند به طور کلی صنایع کشور نیاز به بازسازی ، نوسازی و تجدید ساختار دارند.

هزینه استهلاک آنها بالاست ، کیفیت نیز متناسب با تغییرات امروز دنیا نیست. هزینه بالا و کیفیت پایین به این صنایع امکان رقابت پذیری را با واردات نمی دهد.

تاکید بر تغییرات ساختاری با هدف ارتقای سطح تکنولوژی و بهره گیری از سرمایه گذاری مستقیم خارجی در بخش صنایع کارخانه ای ، یک ضرورت اجتناب ناپذیر صنعتی است. برای رقابت در عرصه جهانی لازم است توانمندی تکنولوژیکی و ظرفیت تولید داخلی بالا برده شود و زیرساخت های لازم در این باره فراهم شود.

تحریم های بین المللی یکی دیگر از مشکلات صنعت ایران

تحریم های بین المللی نه فقط دسترسی کشور به تکنولوژی مدرن را برای صنایع دشوار و امکان استفاده از تجارت خارجی را برای صادرات و واردات مشکل کرده ، بلکه باعث افزایش فعالیت های غیر رسمی ، قاچاق ، فعالیت های خدماتی و غیر تولیدی و تجارت پول در کشور شده است.

بی ثباتی و تنش های مربوط به تحریم های بین المللی موجب فرار سرمایه ها از بخش صنعتی که دیربازده و کم بازده هستند به سمت فعالیت های پر بازده شد و همین موضوع عقب ماندگی صنایع کشور را رقم زد. 

بخش صنعت و تولید با مشکلات ریشه ای مواجه است.

بدون تردید اشتغال هر جامعه ای به صنعت و تولید همان کشور گره خورده و زمانی که صنعتگر و تولیدکننده از هزینه های بالای تولید و قیمت تمام شده سخن می گویند قطعا سهم نیروی کار در تولید کاهش می یابد و این یعنی کاهش تقاضای نیروی کار از سوی تولیدکننده که نتیجه ان کاهش نرخ اشتغال است.

طبق آنچه در دیگر نقاط جهان جاری است ، تولیدکنندگان باید از انواع مشوق های لازم بهره مند باشند تا با انگیزه ی کافی قدم در میدان پرزحمت تولید گذارند و این مسئله عاملی باشد برای تشویق و هدایت اقشار مختلف مردم و بخش بزرگی از پتانسیل اقتصادی کشور به سمت فعالیت های تولید محور.

تولید کننده به عنوان خلق کننده ی زنجیره ای از عوامل تشکیل دهنده ی رفاه اجتماعی ، نه تنها عملا هیچ گونه عارضه ای برای جامعه ندارد بلکه با فعالیت خود همواره ارزش آفرین است و با اخذ مالیات های گزاف و غیر منطقی ، دولت عملا او را تنبیه می کند.