بازرگانی بین الملل

بازرگانی یک مقوله روشن و مشخص بوده و افراد بسیاری با کار یک بازرگان و فعالیت بازرگانی آشنایی دارند. بازرگانان به واردات یا صادرات کالاها می پردازند و نقش مهمی در اقتصاد یک کشور دارند . بازرگانی به انواع مختلفی تقسیم شده است که یکی از آنها بازرگانی بین المللی است. تجارت بین المللی همانند روابط تجارتی یعنی صادرات و واردات کالاها و خدمات بین کشورهای مختلف جهان است.

روابط تجارتی از زمان های قدیم در بین افراد وجود داشته است که افراد و اشخاص برای کسب مفاد و رفع نیازمندی های جامعه به این شغل پرداخته اند.کشورهای مختلف از دیرباز برای بدست آوردن نیازها و دست یابی به کالاها و خدمات سایر کشورها به مبادله ی خارجی پرداخته اند. انگیزه های اصلی بازرگانی بین الملل در گذشته تامین نیازهای جامعه و سودجویی محسوب می شدند اما امروزه اهداف مهم سیاسی و اقتصادی دیگری هم در این قلمرو مطرح می باشند.

نظریات گوناگونی درباره تجارت بین الملل وجود دارد که چند مورد آن را بازگو می کینیم

1.  نظریه ی مرکانتیلیسم : اولین نظریه که در اواسط قرن هفدهم و در انگلستان در مورد تجارت بیت الملل ارائه شده ، نظریه سوداگری است.این نظریه ذخایر طلا و نقره را به عنوان پایه ثروت ملی و عملی تعیین کننده در برقراری مبادلات خارجی کشورها می دانست. این نظریه سیاست تشویق صادرات و کاهش واردات و در نهایت افزایش تراز تجاری کشورها را مورد تایید و تاکید قرار داده است. از آنجایی که نحوه پرداخت تجارت بین المللی طلا یا نقره بود بنابراین مازاد تراز تجاری کشور به ذخایر فلزات قیمتی از جمله طلا و نقره می انجامید که به نوبه خود موجب افزایش ثروت ملی و تقویت جایگاه اقتصادی کشور در عرصه جهانی می گردید. نتیجه نهایی این تحلیل اینگونه است که مازاد تراز بازرگانی یک کشور نمی تواند امری دائمی باشد زیرا منجر به افزایش حجم پول ، بالا رفتن تقاضا ، گران شدن کالاها برای خریداران خارجی و در نهایت کاهش صادرات آن کشور می گردد.

2.  نظریه برتری مطلق: بنیانگذار مکتب اقتصاد کلاسیک یعنی آدام اسمیت نیز مبادلات تجاری بین ملت ها را مورد توجه قرار داده و با مطرح نمودن نظریه برتری مطلق و تقسیم کار بین المللی به کشورها توصیه نموده است که منابع اقتصادی خود را در زمینه کالاهایی به کار برند که در تولید آنها نسبت به سایر کشورها از مزیت مطلق برخوردارند و همچنین کالاهایی را وارد نماید که کشورهای دیگر نسبت به او برتری دارند. او معتقد است که یک کشور هیچگاه نباید کالایی را در داخل تولید کند که می تواند آن را از خارج ارزان تر خریداری کند.

3.  نظریه برتری نسبی: نظریه مزیت مطلق آدام اسمیت اگر چه به درک رفتار کشورها در مبادلات بین المللی کمک زیادی نموده است اما سوالاتی را در ذهن اقتصاددان های پس از اسمیت مطرح نمود. یکی از این سوالات این بود که اگر یک کشور در تولید همه کالاها نسبت به سایر کشورها برتری مطلق داشته باشد در آن هنگام چه نقشی در مبادلات بین المللی می تواند دارا باشد. پس از مدتی دیوید ریکاردو با بررسی و نقد تئوری مزیت مطلق نشان داد که این دیدگاه درست نیست. او ادعا کرد که وقتی کشوری در تولید همه کالاها از برتری مطلق برخوردار باشد می تواند کالاهایی را که در آنها بیشترین کارآیی را دارد تولید و صادر کند و در مقابل کالاهایی که کارآمد کمتری دارند از خارج وارد نمایند. با اجرای چنین سیاستی این کشور هم از مبادلات خارجی منافعی کسب خواهد کرد.

4.  نظریه هکچر_اهلین : تئوری ریکاردو این نکته را مورد تاکید قرار می دهد که مزیت نسبی کشورها در تولید و تجارت کالاها ناشی از تفاوت در بهره وری آن هاست. هکچر و اهلین بر پایه بررسی های خود نظریه دیگری را در زمینه مزیت نسبی ارائه نمودند. این دو چنین استدلال نمودند که مزیت نسبی از تفاوت در میزان بهره مندی کشورها از منابع ملی حاصل می شود.منظور آنها از این عوامل به زمین و کار و سرمایه بوده است.

مسئله بازرگانی بین المللی امری روشن و آشکار می باشد و به موضوعی گفته می شود که صادرات و واردات بین چند کشور صورت می پذیرد و تنها یک کشور در آن مداخله ندارد. در حقیقت تنها تولیدکنندگان و یا تامین کنندگان نمی توانند فرایند مرتبط با بازرگانی را انجام دهند و در این زمینه بایستی بازرگانان و افراد فعال در این زمینه همکاری داشته باشند .

در دو حالت به بازرگانی بین المللی نیاز است که به شرح زیر می باشد:

1.  شما از کشورهای دیگر، محصولی را با توجه به شناخت شرایط کاری تان نیاز دارید.

2.  شما محصولی را در ایران تولید می کنید و می خواهید در کشوری دیگر برایش بازار هدفی بیابید.

انجام حالت دوم در ایران دشوار بوده اما حالت اول امری آسان می باشد. سختی حالت دوم باعث شده تا بسیاری از شرکت ها حالت اول را برای فعالیت بازرگانی خود استفاده کنند. لازم به ذکر است در کنار دشواری حالت دوم هزینه اولیه آن نیز نسبت به حالت اول بیشتر می باشد که این موضوع تمایل شرکت ها را کاهش می دهد .

با تمامی این تفاسیر می توان به آسانی تعریف کاملی از بازرگانی بین المللی ارائه داد ، بازرگانی که شامل یک کشور نشده و چند کشور دیگر را نیز درگیر خود می سازد.