تحقیق بازار

تحقیقات بازار یا market research اصطلاحی است که به روند جمع آوری اطلاعات در مورد مخاطبان هدف و بازار هدف اشاره دارد. نقش اصلی تحقیقات بازار این است که به یک شرکت یا یک سازمان کسب و کار با نمایش عمیق از مشتریان یا مصرف کنندگان به منظور برآوردن نیازهای خود بهتر کمک کند. این فرایند از تحقیقات بازار قادر به رقابت با بازیکنان دیگر در همان صنعت است و به تجزیه و تحلیل چیزهایی مانند اندازه بازار ، رقابت و نیازهای بازار کمک می کند.

در واقع تحقیقات بازار، جمع آوری و تجزیه و تحلیل سیستماتیک و هدفمند از داده هایی در مورد بازار هدف ، رقابت و محیط است. تحقیقات بازار تکنیک ها و روش های تحلیلی و آماری برای جمع آوری و تفسیر اطلاعات به شکلی منظم است. این فرایند شامل پژوهش های اجتماعی در محیط کسب و کار است.

برای انجام یک تحقیق بازار اثربخش باید 11 مرحله طی شود. باید توجه داشت که این مراحل الزاما به صورت گام به گام انجام نمی پذیرند و ممکن است محقق بعضی از آن ها را نادیده گرفته یا اینکه مجبور شود بر اثر نتیجه گرفته شده به مراحل قبلی برگردد و دوباره آن را انجام دهد.

1.      احساس نیاز به تحقیق بازار : تحقیق بازار زمانی مورد نیاز است که تصمیم گیران باید برای رفع مشکل به وجود آمده در کسب و کارشان تصمیم گیری کنند ولی در این راه اطلاغات کافی در اختیار نداشته باشند.در این زمان است که فرایند تحقیقات بازار شکل میگیرد.

2.      تعریف مسئله مورد پژوهش: مهمترین گام در فرآیند تحقیق بازار تعریف دقیقی از مسئله مورد پژوهش است. جواب دقیق به سوالاتی مانند چه مشکلی؟ چرا؟ و ... می تواند به تعریف مسئله کمک کند. اگر یک سازمان میلیون ها تومان برای تحقیق بازار صرف کرده باشد ولی در ابتدا مسئله مورد پژوهش را اشتباه تعریف کرده باشد، سرمایه خود را به آسانی هدر داده است.

3.      تعیین اهداف تحقیق : اهداف تحقیق توسط تعریف مسئله مورد پژوهش تعیین می شوند. این اهداف زمانی که محقق شدند، اطلاعات لازم جهت پاسخ به مشکل مطرح شده را به محقق می دهند.

4.      تعیین قالب تحقیق : با اینکه قالب بیشتر تحقیق ها با یکدیگر متفاوت است ولی می توان آن ها را براساس روش تحقیق و روش های جمع آوری و تحلیل اطلاعات در سه مجموعه جای می گیرد:

ü       تحقیق اکتشافی که در آن داده ها به صورت ساختار نیافته جمع اوری می شوند.

ü       تحقیق توصیفی که در آن متغیرهای بازاریابی با سوالاتی توصیف می شوند که با چرا ، چه چیزی ، چه کسی و چگونه شروع می شوند.

ü       تحقیق علت و معلولی که به صورت آزمایش صورت می گیرد.

5.      مشخص کردن منابع و نوع اطلاعات : در تحقیقات بازار دو نوع داده داریم . داده های ثانویه و داده های اولیه . داده های ثانویه اطلاعاتی هستند که با هدف های دیگری بدست آمده اند که این داده ها می تواند منابع خارجی یا داخلی داشته باشند. در داده های اولیه زمانی که اطلاعات و داده های ثانویه موجود منطبق بر اهداف تحقیق نباشند ، محققان باید خودشان با روش های جمع آوری داده برای اهداف تحقیق به اطلاعات لازم دست پیدا کنند.

6.      تعیین روش های دست یابی به اطلاعات: اگر داده ها از نوع ثانویه باشند ، محقق می تواند از طریق اسناد شرکت ، مدیران فروش ، مدیران شرکت های دیگر و یا سیستم های اطلاعات بازاریابی به این اطلاعات دست پیدا کند و اگر داده ها از نوع اولیه باشند می توانند از طریق تلفن ، ایمیل ، مصاحبه و پرسش نامه های آنلاین جمع آوری شوند.

7.      طراحی نوع و قالب جمع آوری اطلاعات : اگر سوالی که برای جمع آوری داده پرسیده می شود غلط باشد یا سوال درست در مکان غلط پرسیده شود اثربخشی خدشه دار می شود.پرسشنامه ها باید به گونه ای باشند که اطلاعات هدف را به بهترین نحوه از پاسخ دهندگان بیرون بکشند.

8.      تعیین نوع نمونه و اندازه آن: از آنجایی که مطالعه کل جمعیت هدف امکان پذیر نیست محقق باید نمونه یابی کرده و اندازه آن را بدست بیاورد.اندازه نمونه تحقیق را تحت تاثیر قرار می دهد. هر چه اندازه نمونه بزرگتر باشد تحقیق دقیق تر می شود ولی هزینه تحقیق را افزایش خواهد داد.

9.      جمع آوری اطلاعات : جمع آوری اطلاعات بخش مهمی از تحقیق بازار به شمار می رود. زیرا صرف نظر از روش تحلیل آنالیز داده ها نمی تواند داده های غلط را تصحیح کند.

10.تحلیل داده ها : زمانی که داده ها جمع آوری شدند ، گام بعدی تحلیل آن ها به منظور معنا بخشیدن به داده های خام صورت می پذیرد. تحلیل داده ها شامل وارد کردن داده ها به فایل های کامپیوتری ، بررسی داده ها به منظور کشف خطاها ، دسته بندی و تست های آماری است.

11.آماده سازی و ارائه گزارش تحقیق : آخرین و یکی از مهم ترین گام های فرایند یک تحقیق بازار آماده سازی و ارائه گزارش در آخر تحقیق است.

وجود تخصص و در اختیار داشتن منابع لازم ، برای اجرای اثربخش هر یک از مراحل بالا امری ضروری به نظر می رسد. زیرا تحقیقات بازاری که به درستی صورت نپذیرد می تواند خسارت های جبران ناپذیری را بر هر کسب و کاری وارد کند.